Παράνομη απόλυση: πόσα δικαιούμαι; (πίνακας: 2019-2020)

Του Αλέξανδρου Ελευθερίου*

Το πρώτο ερώτημα ενός υπαλλήλου σε περίπτωση παράνομης απόλυσης του, είναι το ποσό αποζημίωσης που δικαιούται να διεκδικήσει μέσω δικαστηρίου. Η πανδημία εξανάγκασε πολλές επιχειρήσεις να ενταχθούν στο Κυβερνητικό Σχέδιο Αναστολής Εργασιών, το οποίο τους παρέχει κρατική στήριξη. Για όσον καιρό όμως οι επιχειρήσεις λαμβάνουν την κρατική στήριξη, για άλλον τόσο χρόνο και επιπλέον έναν μήνα δεν τους επιτρέπεται να προβαίνουν σε απολύσεις, καθώς, σε τέτοια περίπτωση, θα απωλέσουν την κρατική στήριξη.

Το άρθρο όμως αφορά τις επιχειρήσεις που δεν εντάχθηκαν στο σχέδιο κρατικής στήριξης και επομένως δε δεσμεύονται από την πρόνοια του σχεδίου που προστατεύει τους εργαζόμενους από παράνομες απολύσεις. Αυτές οι επιχειρήσεις πρόκειται να ζημιωθούν σε όμως κάτι διαφορετικό – ίσως  να πληρώσουν αποζημίωση που ενδεχομένως θα επιδικάσει το Δικαστήριο Εργατικών Διαφορών, εφόσον αποδειχθεί ότι η απόλυση υπαλλήλου έγινε παράνομα.

Σε τι χρησιμεύει να υπολογίζουμε το ποσό αποζημίωσης;

Οι υπάλληλοι γενικότερα χρειάζεται να γνωρίζουν τα δικαιώματα τους και τα ποσά που περίπου ενδέχεται να επιδικαστούν υπέρ τους, σε περίπτωση που οι εργοδότες προχωρήσουν σε παράνομες απολύσεις. Σε προληπτικό στάδιο, αυτό μπορεί να αποτελέσει και σημαντικό διαπραγματευτικό χαρτί στις όποιες πιέσεις δέχεται ένας υπάλληλος από τον εργοδότη του. Για παράδειγμα, ακούγεται συχνά, στις μέρες μας, στον ιδιωτικό τομέα το φαινόμενο αποκοπής ή και καθυστέρησης καταβολής μισθών, και σε περίπτωση που δεν συναινεί ο υπάλληλος τότε υφίσταται εξαναγκασμός του σε παραίτηση, δηλαδή παράνομη απόλυση. Πολλές επιχειρήσεις, ειδικότερα πολυεθνικές, με εγκατεστημένα παραρτήματα τους στη Δημοκρατία, αρκετές φορές δεν γνωρίζουν επαρκώς τα κυπριακά ποσά δικαστικής αποζημίωσης σε περίπτωση παράνομης απόλυσης. Τέτοιες επιχειρήσεις πολλές φορές προτιμούν να ακολουθούν τις εταιρικές πολιτικές και εντολές, όπως αυτές παρέχονται από τα κεντρικά τους γραφεία σε άλλες χώρες με διαφορετικά δικαστικά συστήματα σε εφαρμογή. Περαιτέρω, ακόμα και μια εκτίμηση του ποσού αποζημίωσης μπορεί να δώσει μια καλύτερη εικόνα σε ένα υπάλληλο για το κατά πόσο αξίζει για αυτήν την αποζημίωση να επιδιώξει δικαστικό αγώνα λόγω παράνομης απόλυσης. Η απόφαση εναπόκειται στον ίδιο τον εργαζόμενο.

  • Δύο λόγια για τη νομοθεσία και τη δικαστική διαδικασία

Ο σχετικός Νόμος για παράνομη απόλυση είναι ο περί Τερματισμού της Απασχόλησης Ν. 14/1967. Ο Νόμος εξηγεί τι αποτελεί νόμιμο λόγο απόλυσης. Εάν η περίπτωση απόλυσης δεν εμπίπτει σε αυτούς τους λόγους, τότε ο εργαζόμενος, νοουμένου ότι απασχολείται για περίοδο πέραν των 26 εβδομάδων και δεν συμπλήρωσε συντάξιμη ηλικία, σε περίπτωση παράνομης απόλυσης δικαιούται να διεκδικήσει αποζημίωση για παράνομο τερματισμό εργασίας από το Δικαστήριο Εργατικών Διαφορών. Η αίτηση αποζημίωσης υπόκειται σε παραγραφή και μπορεί να καταχωρηθεί εντός δώδεκα μηνών από την ημερομηνία κατά την οποία ανέκυψε το προς υποβολήν αιτήσεως δικαίωμα ή εντός εννέα μηνών από την απάντηση που θα λάβει ο εργοδοτούμενος από το Ταμείο Πλεονάζοντος Προσωπικού.

  • Σε τι μας βοηθά ο πιο κάτω πίνακας αποζημιώσεων;

Το άρθρο επικεντρώνεται σε ένα καίριο ερώτημα, στο ποσό δικαστικής αποζημίωσης. «Με απέλυσαν άδικα- πόσα δικαιούμαι»; Με προσωπική πρωτοβουλία ετοιμάστηκε ο ακόλουθος ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΩΝ, ο οποίος μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο σε μια κατά προσέγγιση εκτίμηση δικαστικών αποζημιώσεων. Ο πίνακας ετοιμάστηκε από στοιχεία και δεδομένα κυπριακών αποφάσεων των Δικαστηρίων Εργατικών Διαφορών, που δείχνουν επιδικασμένα ποσά αποζημιώσεων ενδεικτικά για το έτος 2019-20, λόγω παράνομου τερματισμού εργασίας.

Διευκρινήσεις πίνακα

Α) Κάθε υπόθεση εξαρτάται από τα δικά της γεγονότα και περιστάσεις. Οι παράγοντες που λαμβάνει γενικά το δικαστήριο υπόψη για υπολογισμό αποζημίωσης είναι, μεταξύ άλλων, οι αποδοχές του εργοδοτούμενου σε ακαθάριστες εβδομαδιαίες απολαβές, η περίοδος απασχόλησης, η απώλεια προοπτικής σταδιοδρομίας, η ηλικία του εργοδοτουμένου και οι συνθήκες ασφαλώς της απόλυσης του.

Β) Στη τελευταία δεξιά στήλη ‘αποζημίωσης’ του πίνακα δεν περιλαμβάνονται τα ποσά που αναλογούν ως τόκοι, δικηγορικά έξοδα και άλλα έξοδα, ή μορφές άλλης αποζημίωσης, όπως πληρωμή αντί προειδοποίησης. Αυτά υπολογίζονται ξεχωριστά στη διαδικασία.

Γ)  Το ποσό δικαστικής αποζημίωσης έχει ελάχιστο και μέγιστο όριο. Κατ΄ελάχιστον, δεν μπορεί να είναι κατώτερο από το ποσό που ο υπάλληλος θα λάμβανε εάν απολυόταν λόγω πλεονασμού. Κατά μέγιστο όριο, η αποζημίωση δεν μπορεί να είναι υψηλότερη από τα ημερομίσθια δύο ετών απασχόλησης. Σύμφωνα με το άρθρο 3(2) του Νόμου, ο εργοδότης πληρώνει μόνο αποζημίωση μέχρι ύψους ημερομισθίων ενός έτους, ενώ το υπόλοιπο ποσό αποζημίωσης καταβάλλεται από το Ταμείο Πλεονάζοντος Προσωπικού.

Επομένως, ένας εκ των προτέρων υπολογισμός του όποιου ποσού δικαστικής αποζημίωσης βοηθά προληπτικά όλους τους εμπλεκόμενους στο να επανεξετάσουν τις τοποθετήσεις τους σε μια εργατική διαφορά. Βοηθά εργοδότες και εργοδοτούμενους, είτε στο να εμμένουν είτε στο να αποσύρουν αναλόγως ορισμένες θέσεις τους σε μια εργατική διαφορά. Το κύριο διαπραγματευτικό χαρτί σε μια διαφορά είναι το ενδεχόμενο ποσό δικαστικής αποζημίωσης. Άλλοτε αυτό το ποσό μπορεί να μην αξίζει την όλη διαδικασία και άλλοτε υπό περιστάσεις δύναται να είναι ένας καλός λόγος διεκδίκησης δικαστικής αποζημίωσης.

ΠΙΝΑΚΑΣ ΔΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΩΝ 2019-2020

Α/ΑΗμερ. Δικαστικής ΑπόφασηςΑρ. Αίτησης ΔικαστηρίουΜηνιαίος ΜισθόςΔιάρκεια απασχόλησηςΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗ
 28/01/2020879/13, ΛΕΜΕΣΟΣ€ 1.3643€ 2.046,00
 22/01/2020324/18, ΛΕΜΕΣΟΣ€ 923.083€ 1.384,62
 10/01/2020740/14, ΠΑΦΟΣ€ 4.243,572€ 4.243,57
 04/12/2019291/17, ΛΕΜΕΣΟΣ€ 784.67€ 3.040,33
 28/11/2019354/13, ΛΕΜΕΣΟΣ€ 3.411.242254.153,44
 30/05/2019150/15, ΛΕΜΕΣΟΣ€ 1.300129.425 
 22/05/2019904/12, ΛΕΜΕΣΟΣ€ 90011€ 5.850,00
 28/02/2019870/2014, ΛΕΥΚΩΣΙΑ€ 1,686.9620€ 23.406,57
 21/02/2019161/13, ΛΕΜΕΣΟΣ€ 4,338.48922.234,71
 31/01/2019861/2013, ΛΕΥΚΩΣΙΑ€1,561.8814€13.666,45

*To άρθρο ‘Παράνομη απόλυση – Πόσα δικαστικώς δικαιούμαι;”, δημοσιεύθηκε πρόσφτα από τις εφημερίδες ‘Αλήθεια’ και ‘Ο Φιλελεύθερος’ καθώς και από το InBusinessNews.

Αλέξανδρος Ελευθερίου είναι δικηγόρος και Συντονιστής της ΘΕ Εσωτερική Διακυβέρνηση και Δικαιοσύνη “Νέο Κύμα – Η Άλλη Κύπρος”

X